سندروم تونل کوبیتال

سندروم تونل کوبیتال

شاید برای شما نیز رخ دهد و از بی حس شدن انگشتان دست ها و خصوصا انگشتان کوچک یک یا هر دو دست به ستوه بیایید که اگر چنین است این مقاله را تا انتها بخوانید و بدانید که نیازمند پیشگیری و مهار یکی از خطرناک ترین بیماری های عصبی هستید. دلیل این مساله هنوز به درستی روشن نیست ولی چندی است که ابتلا به سندروم تونل کوبیتال در میان بدنسازان و حتی در میان افراد عادی جامعه به طرز نگران کننده ای افزایش یافته است.

در طول اين يکي دو دهه ي اخير و يا حتي در طول اين چند سال اخير خيلي از موارد و مسائل افزايش و يا کاهش معني داري داشته و يا خيلي از مسائل دستخوش تحولات معني داره شده است. بيماري هايي که سابق بر اين به ندرت ديده مي شد افزايش معني داري يافته اند، بيرون زدگي ديسک کمر نسبت به گذشته خيلي بيشتر شده است، درگيري ورزشکاران با دردهاي مفضلي نسبت به گذشته خيلي افزايش يافته است و …

از جمله مواردي که در طي اين چند سال در بين ورزشکاران افزايش قابل توجهي يافته است و يقينا بايد دليل اين امر را نيز در الگوي نه چندان صحيح زندگي و تمرين جستجو کرد بي حس شدن قسمت هايي از دست و يا دست هاست که بيشتر اين بي حسي ها در ناحيه انگشتان کوچک دست رخ مي دهد. کم نيستند ورزشکاراني که از خواب رفتن شديد دست مخصوصا در حين خواب شکايت مي کنند و در طول روز نيز از بي حس بودن قسمت هايي از دست دچار تعجب هستند و دليلي نيز براي اين امر نمي يابند.

لازم به ذکر است به همان اندازه که يافتن دليل اين قبيل خواب رفتن و بي حسي ها براي افراد عادي و براي مربي ها و خود ورزشکار دشوار و مشکل است و غالبا اين افراد در تشخيص دليل اين قبيل موارد راه به جايي نمي برند سهل انگاشتن و رسيدگي نکردن به اين موارد نيز به مرور به تبعاتي همچون فلج قسمتي از دست و آتروفي يا همان کاهش شديد حجم عضلات دست و … خواهد انجاميد.

گير افتادن عصب اولنا

به اين تصوير دقت کنيد. عصب اولنا که در تصوير بالا به رنگ زرد مي بينيد يکي از سه عصب مهمي است مغز و دست هاي ما را با هم مرتبط مي سازد و همانگونه که مي بينيد اين عصب از ناحيه ي آنج و از کانال استخواني بسيار باريک و تيزي مي گذرد و همين قسمت از محل عبور اين عصب نيز عموما آن را آسيب پذير مي کند به گونه که در برخي موارد اين عصب در اين ناحيه از دست در کانال استخواني گير افتاده و يا تا حدودي له شده و يا حالت چسبندگي پيدا مي کند.

گير افتادن عصب اولنا
گير افتادن عصب اولنا

گير افتادن عصب در اين ناحيه اصلي ترين دليل خواب رفتگي قسمت هايي از دست، بروز علايمي همانند مور مور شدن و احساس برق گرفتگي در برخي نواحي دست از جمله قسمت هاي زيرين ساعد ها و ايضا مچ دست و بي حس شدن مداوم انگشت کوچک و … مي شود.

برق گرفتگي در آرنج

حتما شما هم در برخي مواد که آرنج با جايي برخورد ناگهاني و شديد مي کند احساس برق گرفتگي شديد در دست را تجربه کرده ايد و اين عمل در اثر وارد شدن طبه به عصب اولنا که از اين ناحيه رد شده و در اين ناحيه آسيب پذير ترين حالت ممکن را دارد بروز مي کند و در صورتي که اين عصب در اين ناحيه به هر دليلي له شده و يا آسيب ببيند و تحت فشار باشد اين بيماري بروز مي کند.

برق گرفتگي در آرنج
برق گرفتگي در آرنج

هشدار

در تصوير زير محل دقيق رد شدن عصب در ناحيه آرنج را مي بينيد و حتما خود نيز متوجه مي شويد که بسته بودن آرنج سبب افزايش شديد فشار بر اين عصب در اين ناحيه را سبب مي شود. همچنين در صورتي که با ماوس کامپيوتر زياد کار مي کنيد يا دست هاي خود را بر دسته هاي صندلي قرار داده و در طول روز بر روي صندلي مي نشينيد بايد به اين مهم توجه داشته باشيد که اين بيماري و اين سندرم همواره در کمين شما خواهد بود.

شيوع در ميان افرادي عادي

اين بيماري سابق بر اين در ميان کارمندان و کساني که زياد پشت ميز نشسته و دست هاي خود را مدام بر روي دسته هاي صندلي قرار داده کار مي کردند شايع بود و با پيدايش ماوس که از اجزاي اصلي کار با ويندوز بود اين بيماري در ميان کساني که در طولاني با ماوس مدت کار مي کردند نيز شايع شد و اين دسته از افراد بدون اينکه دليل اين امر را بدانند همواره از احساس بي حسي و خواب رفتگي در قسمت هايي از دست هاي خود شکايت مي کنند که صد البته دليل اصلي آن تحت فشار قرار گرفتن اعصاب دست از جمله عصب اولنا در ناحيه آرنج است.

در طول اين چندين سال اخير تعداد افرادي که نه کارمند بوده و نه فعاليت هاي طولاني مدت با ماوس داشته اند و با اين وجود صرفا به دليل تمرينات نه چندان صحيح و افرادي که به بدون توجه به آسيب پذير بودن اين عصب در ناحيه ي آرنج برنامه هاي تمريني خود را برنامه ريزي و اجرا مي شوند رو به افزايش بوده است و در حال حاضر نيز اغلب کساني که از اين مشکل رنج مي برند خود نيز از وجود مشکلي به اين نام بي اطلاع هستند ولي همواره از اين مشکل شکايت مي کنند.

علايم گرفتار شدن عصب اولنا

از ابتدايي ترين علايم گرفتار شدن عصب اولنا در ناحيه آرنج بي حسي در نواحيه اي است که در تصوير زير به رنگ آبي نمايش داده شده است. البته از ديگر علايم اين بيماري مي توان به خواب رفتن شديد دست ها خصوصا در زمان خواب و احساس برق گرفتگي و گز گز و مور مور از آرنج تا مچ اشاره کرد.

گیر افتادن عصب اولنا
گیر افتادن عصب اولنا

تبعات منفي

شايد براي خود شما نيز علامت سوال باشد در صورت بي توجهي به اين بيماري، اين بيماري به چه تبعاتي ممکن است ختم شود. در اين قسمت از مقاله به شايع ترين تبعات منفي پيشرفت اين بيماري اشاره مي کنيم:

آتروفي و ضعيف شدن دست ها

به دليل درگير بودن اعصاب دست مي توان انتظار داشت دستي که با اين مشکل درگير است به مرور زمان با آتروفي رو در رو شده و از حجم و قدرت آن به ميزان محسوسي کاسته شود. ناگفته پيداست در صورت درگير دست با اين مشکل هر چه بيشتر بر روي بازوهاي خود تمرين کنيد اثرات کمتري خواهيد گرفت و با افزايش فشار ناخواسته و نسجنيده بر روي بازو فشاري که بر روي اين عصب در ناحيه آرنج وارد مي شود نيز بيشتر شده و بيماري تشديد خواهد يافت و به همان ميزان از حجم و قدرت دست ها نيز کاسته خواهد شد و مي توان گفت در صورتي که از اين مشکل رنج ببريد تمرينات شديد تر بر روي بازوها نتيجه ي عکس خواهند داشت.

تغيير شکل دست ها

در صورتي که به اين مشکل بي توجهي کنيد به مروز زمان دست به شکل تصويري که مي بينيد در خواهد آمد و اگر از امروز به بعد در جامعه دست افراد را در کانون توجه قرار بديد حتما مواردي که به اين مشکل ختم شده است را خواهيد ديد.

تغيير شکل انگشت ها
تغيير شکل انگشت ها

کاهش کنترل بر حرکات دست

افرادي که به اين مشکل دچار هستند با ناتواني هايي حرکتي در دست ها و کاهش کنترل بر فعاليت دست ها نيز رو در رو هستند به اين معني که گاها در حين انجام فعاليت هاي ظريف دچار ناتواني مي شوند و گاها اشيايي که در دست دارند بي دليل از دست ها مي شوند و حجم بازو و مخصوصا حجم قسمت هاي داخلي ساعدها کاهش محسوس پيدا مي کند.

تشخیص کوبیتال تونل سندروم
تشخیص کوبیتال تونل سندروم

تشخيص بيماري

با توجه به علايم و تاثيراتي که تشريح شد تشخيص اين بيماري نيز دشوار نخواهد بود و هر کس که از اين بيماري رنج مي برد با مطالعه ي موارد بالا و با مقايسه بين آنچه که خوانده است و آنچه که بر وي رقم مي خورد يقينا به در جريان بودن اين بيماري در بدن خود پي خواهد بود و چه بسا که به اين واسطه به دليل اصلي بروز بي حس در دست ها و انگشتان خود پي ببرد.

معاينه پزشکي ساده

پزشک همانند تصويري که در زير مي بينيد با انگشت خود فشاري بر ناحيه اي که عصب اولنا در آسيب پذيرترين حالت خود قرار دارد وارد مي کند و در صورتي که عصب در اين ناحيه دچار ضايعه و گير افتادگي باشد يقينا در قسمت هايي از دست خود که به صورت فلش هاي مواج نشان داده شده است احساس برق گرفتگي خواهيد کرد.

بدين ترتيب مي توان از تحت فشار بودن عصب اولنا در ناحيه آرنج حصول اطلاع کرد و براي ارزيابي ميزان ضايعه و براي بررسي وضعيت بيماري ناگزير از انجام آزمايشات ديگر پزشکي خواهيد شد.

نوار عصب

در مراحل بعدي براي گرفتن نوار عصب اقدام خواهيد کرد به اين معني که با وارد کردن سوزن هايي که نقش هادي جريان برق به عصب اولنا در نواحي مختلف را بازي خواهد کرد و سنجش واکنش عصب به وسليه کامپيوتر ناحيه دقيق درگير شدن عصب و ميزان درگير را تعيين کرده و به تبع آن راهکارهايي براي درمان و بهوبد اوضاع تجويز خواهد شد.

يادآوري مهم

بيماري هاي مرتبط با درگير اعصاب که در اغلب موارد به دردهاي مزمن و يا شديد و به ناتواني ها و به پاسخ ندادن بدن به تمرينات و گز گز شدن و بي حس شدن و آتروفي و کاهش حجم عضلات و … منجر مي شود تنها در اين بيماري که به درگير شدن عصب اولنار در ناحيه آرنج شهرت يافته است و براي شما تشريح شد خلاصه نمي شود و علاوه بر اينکه اين عصب ممکن است در ناحيه ي گردن و حتي مچ نيز درگير شده و تبعات مشابه رقم بزند ديگر اعصاب در دست ها و يا در نواحي گردن و يا ديگر قسمت هاي بدن نيز مي توانند درگيري هاي مشابه داشته و تبعاتي را رقم بزنند که عموما خود ما که گاها دچار اين توهم مي شويم که به صرف اينکه لقب مربي بدنسازي را يدک مي کشيم دانش بالاي پزشکي نيز داريم در تشخيص دلايل اين تبعاتي که آنها دامنگيرمان مي شود راه به جايي نمي بريم ولي نگران نباشيد از آنجايي که ما هواي شما را بيشتر از خود شما داريم و صرف نظر از قمپزهايي که در مي کنيد و فقط براي شاگردان کاربرد دارند بيشتر از خود شما به آنچه که واقعا بلد هستيد و در چنته داريد واقف هستيم و در اين سلسله مقالات يقينا مهم ترين و شايع ترين اين موارد را براي شما تشريح خواهيم کرد.

توصيه

تمرين کردن در بلند کردن و جابجا کردن وزنه و تنظيم کردن برنامه هاي تمريني نيز صرفا در قطار کردن حرکات تمريني بر روي کاغذ خلاصه نمي شود! در صورتي که در تمرين و در تنظيم برنامه هاي تمريني به موارد بسيار حساسي از قبيل امکان و احتمال درگير اعصاب و امکان و احتمال فشار بر روي اعصاب توجه کافي و وافي نشود و تمرين صرفا در جابجا کردن وزنه و تنظيم برنامه هاي تمريني نيز صرفا در قطار کردن حرکات تمريني بر روي کاغذ خلاصه شود يقينا بيماري هايي نظير آنتچه که در اين مقاله تشريح شد نيز در بين ورزشکاران افزايش معني داري خواهد يافت کما اينکه يافته است. مورد داشته ايم ورزشکار رده بالا و بين المللي کشور صرفا به دليل ابتلا به اين بيماري و به دليل اينکه اين بيماري به موقع تشخيص و مراقب هاي لازم به عمل نيامده است ناکار شده و به تيغ جراحي سپرده شده و براي هميشه از ورزش خداحافظي کرده است و ايضا مورد هايي از اين دست که افراد هر چه بيشتر بر روي برخي قسمت هاي بدن خود تمرين مي کنند کمتر نتيجه مي گيرند و بدتر با افت حجم آن قسمت از بدن رو در رو مي شوند بي آنکه بدانند دليل اصلي بروي اين فجايع درگير بودن اعصاب آن ناحيه است نيز امروزه در پرورش اندام به فراواني داريم و از اين روست که همواره تاکيد داشته ايم فردي که در سمت مربي براي بدنساز برنامه هاي تمريني تنظيم مي کند اگر گولاخ نبود هم نبود ولي در مورد آناتومي عضلات، در مورد آناتومي استخوان ها، در مورد آناتومي مفاصل و در مورد آناتومي سلسله اعصاب و در مورد فيزيولوژي بدن و در مورد پزشکي بايد و بايد دانش پايه بسيار عميق تر آنچه که دانشجويان سال هاي ابتدايي و حتي انتهايي پزشکي دارند داشته باشد تا تمريناتي که قرار است به ساختن بدن افراد ختم شود به بيماري هايي نظير آنچه که شرح آن رفت و به بيماري هاي مشابه که شرح آنها در ادامه ي همين سلسله مباحث خواهد رفت ختم نشود.

توصيه به مربيان

در جريان تمرينات روزانه و زماني که آرنج ها در بسته ترين حالت ممکن قرار دارند عصب اولنا در ناحيه ي آنج در آسيب پذير ترين وضعيت خود قرار دارد و در صورتي که قبل از اجراي اين سري تمرينات که خصوصا در روز تمرين جلو پشت بازو رخ مي دهد با اجراي حرکات کششي مناسب، اين عصب را آماده ي پذيرش تمرين نکرده و در صورتي که پس از اتمام تمرين با اجراي حرکات کششي مناسب از اين عصب خصوصا در اين ناحيه پاچه خواري ها و نوازش هاي لازم رو به عمل نياوريد يقينا مشکلاتي نظير آنچه که شرح آن رفت نيز نيز در کمين و حتي در انتظار خواهد بود.

اين سري مقالات جاي تشريح کشش نيست و در مورد اين کشش ها که در اغلب موارد جايي در تمريناتي که در باشگاه هاي پرورش اندام پياده مي شود نيز ندارند و کمتر کسي اين سري حرکات را جدي مي گيرد در آينده در مقالات مرتبط با تمرين صحبت خواهيم کرد.

درمان

در موارد ابتدايي پزشک ممکن است بسته به ميزان پيشرفت بيماري، التهاب عصب در ناحيه ي آسيب ديده را با تزريق مستقيم کورتون به آن ناحيه کاهش دهد و به فرد توصيه کند که از باز و بسته کردن آرنج هاي خود تا جايي که مقدور است خودداري کند. توصيه مي شود فرد شب ها با بستن حوله به دور آرنج خود از تا شدن و تا ماندن طولاني مدت آرنج در طول خواب شبانه که بسيار بيشتر از آنچه که در تصور شما بگنجد به پيشرفت بيماري کمک مي کند پيشگيري شود.

درمان کوبیتال تونل سندروم
درمان کوبیتال تونل سندروم

توصيه مي شود افرادي که به اين بيماري مبتلا مي شوند از مکمل هاي ويتاميني و خصوصا ويتامين هاي گروه B استفاده کرده به بدن کمک کنند تا اعصاب آسيب ديده را هر چه زودتر بازسازي کند.

نکته ي مهم

لازم به ذکر است که اين بيماري همانند بيماري هاي ويروسي و ميکروبي شايع مانند سرماخوردگي يک شبه رخ نمي دهد که در عرض يک هفته درمان شود. روش هاي ياد شده ممکن است به مروز زمان و در طول ماه ها مراقبت و کنترل منجر به بهبود نسبي تا کامل وضعيت فرد شوند و هرگز نبايد انتظار داشته باشيد که با دو روز عمل به توصيه هاي ياد شده با بهبود کامل اين بيماري مواجه شويد ولي يقين بدانيد اولا در صورتي که با وزنه تمرين مي کنيد و مواردي که در جهت حفاظت از اعصاب خود در نواحي حساس و آسيب پذير همانند آرنج و گردن و مهره هاي ستون فقرات بايد در نظر گرفته شود را در نظر نداشته نباشيد يقينا به شدت در معرض خطر بروز اين بيماري و بيماري هاي مشابه قرار خواهيد داشت و در ثاني در صورتي که از اين بيماري رنج مي بريد رعايت نکردن توصيه هاي ياد شده به مروز به وخيم تر شدن اوضاع ختم شده و شما را روانه ي اتاق عمل خواهد نمود.

جراحي

در صورتي که با عمل با توصيه هاي ياد شده اوضاع رو به بهبود نرفت براي جلوگيري از بروز تبعات منفي ياد شده فرد بايد تحت عمل جراحي قرار بگيرد. در اين سري از اعمال جراحي عصب از ناحيه اي که در آن گير افتاده است برداشته شده و از ناحيه ديگري که تحت فشار نباشد عبور داده مي شود.

توصيه هاي نهايي

مراقب سلامتي خودتان باشيد. سلامتي ثروتي بسيار با ارزش است که تا آن را از دست ندهيد ارزش آن را درک نخواهيد کرد. توجه داشته باشيد پيشگيري همواره بهتر و ارزان تر از درمان است. به اين مهم همواره عنايت داشته باشيد که بيماري ها حتي در صورتي که قابل درمان باشند اولا پروسه ي درمان همواره زمان بر و توام با درد و ناراحتي و مشکلات عديده خواهد بود و همچنين در تمام دنيا روند درمان روندي هزينه بر بوده و طبيعتا مشکلات عديده اي از اين نظر براي افراد  خانواده ي وي به همراه خواهد داشت. ورزش براي سلامتي است ولي در صورتي که از روش هاي صحيح وارد اين عرصه نشويد چه بسا که خود اين ورزش عامل از دست رفتن سلامتي گردد.

صادق سلامي  

مطالب مرتبط

دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک  
نوع اشتراک